گفتند آيتى بيار كه سادات عرب را از عبادت لات و عزى و منات و هبل بازندارد و ذم بتان در آن نبود حقتعالى اين آيه فرستاد كه * ( وَإِذا تُتْلى ) * و چون خوانده شود * ( عَلَيْهِمْ ) * بر مشركان مكه * ( آياتُنا ) * آيتهاى ما يعنى قرآن * ( بَيِّناتٍ ) * در حالتى كه واضح المعنى است * ( قالَ الَّذِينَ ) * گويند آنان كه * ( لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ) * اميد ندارند رسيدن بعقاب و ثواب ما در روز حساب * ( ائْتِ بِقُرْآنٍ ) * بيار قرآنى * ( غَيْرِ هذا ) * بجز از اين كه بر ما ميخوانى يعنى كتابى كه در او ذكر بعث و حشر و ثواب و عقاب و معايب الهيهء ما نباشد يعنى آنچه ما را بخشم و غضب آرد از امور مذكوره در او نباشد * ( أَوْ بَدِّلْه ) * يا آنكه تبديل كن قرآن را يعنى در موضع آيتى كه مشتمل است بر امور مذكوره آيتى ديگر را وضع كن كه منطوى باشد بر بيان ثواب و مدح الهيهء ما غرض ايشان از اين قول آن بود كه ايشان را بر طريق خودشان باز گذارد و منع ايشان از آن نكند * ( قُلْ ) * بگو اى محمد صلَّى اللَّه عليه و آله در جواب ايشان كه * ( ما يَكُونُ لِي ) * سزاوار نيست مرا * ( أَنْ أُبَدِّلَه ) * آنكه تبديل كنم قرآن را * ( مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي ) * از قبل نفس خود يعنى به خود نمى توانم كه قرآن را تغيير كنم و بزياده و كم در او تصرفى نمايم * ( إِنْ أَتَّبِعُ ) * متابعت نميكنم و از پى نميروم * ( إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ ) * مگر آن چيزى را كه وحى كرده مىشود به من از حقتعالى بى زياد و نقصان اينكلام تعليل عدم تبديل است براى خود چه كسى كه در امرى متبع است به غير خود مستبد و مستقل نيست به تصرف در آن بوجهى از وجوه و جوابست مر نقض به نسخ بعض آيات آن را به بعضى و در تعريض ايشانست مر آن حضرت را از آنكه قرآن از كلام و اختراع او است و لهذا تبديل او را تسميه فرمود بعصيان * ( إِنِّي أَخافُ ) * بدرستى كه من ميترسم * ( إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي ) * اگر عاصى شوم به پروردگار خود بتبديل قرآن * ( عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ) * عذاب روز بزرگ را كه قيامت است و در اين ايما است به آنكه ايشان به اين اقتراح مستوجب عذاب عظيماند و آيه دلالت نميكند بر عدم نسخ قرآن بسنت چه آن حضرت در اين صورت از قبل خود نسخ حكم قرآنى نكرده است بسنت بلكه تبديل آن از قبل او سبحانه است بطريق وحى كريمهء وَما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى شاهد است بر اين بعد از آن تنبيه مىكند ايشان را بر صحت نبوت و دعوى حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله بقوله * ( قُلْ ) * بگو اى محمد صلَّى اللَّه عليه و آله * ( لَوْ شاءَ اللَّه ) * اگر خواستى كه خداى * ( ما تَلَوْتُه عَلَيْكُمْ ) * بخواند مىبر شما آنچه بر من منزل شده